Alva Noe – We Zijn Toch Geen Brein
BC/Mpl
waarom onze geest niet in ons hoofd zit en andere lessen uit de biologie van het bewustzijn
270 pagina’s
In het werk van de Californische filosoof en neurowetenschapper Alva Noë stuitte Bert Keizer op een bijna droogkomische ontwarring van de knoop die we zelf gelegd hebben in ons denken over het bewustzijn. Noë’s boek is een elegante verwerping van het idee dat wij ons brein zijn en dat de vrije wil niet bestaat. Net als Wittgenstein – en deels in diens kielzog – veroorzaakt Alva Noë een kolossale opluchting bij de lezer.
Onze cultuur is geobsedeerd door de hersenen. Veel wetenschappers gaan ervan uit dat het bewustzijn zelf, de Heilige Graal van de wetenschap, spoedig kan worden verklaard in termen van het functioneren van het zenuwstelsel. Maar na tientallen jaren onderzoek bleek alleen al die ene vraag hoe de hersenen bewuste wezens van ons maken – hoe ze gewaarwordingen, gevoelens en subjectiviteit doen ontstaan – nog allerminst te zijn beantwoord: we weten het gewoon niet.
In dit originele boek laat Noë zien dat het bewustzijn zich niet zozeer binnen in ons afspeelt, maar dat het eerder iets is wat we doen. Neuro-wetenschappers als Dick Swaab houden het onderzoek gevangen binnen een te beperkt gebied, aldus Noë: ‘Wij zijn toch niet ons brein? Het fenomeen van het bewustzijn is, net als het leven zelf, een op de wereld betrokken dynamisch proces. We bestaan buiten ons hoofd.
‘In het overzicht van beste boeken over het brein had het zeker niet misstaan’, Henk Maas, Medisch Contact
‘Een waardevolle bijdrage in de discussie’, neuroloog-psychiater M. Bomhof, NBD Biblion
De geest is meer dan wat de hersenen doen. Noë, filosoof in Berkeley, verwerpt de moderne visie waarin al onze waarnemingen en gevoelens op een neuronennetwerk in de hersenen berusten. Hij beargumenteert dat ons bewustzijn niet van binnen ons komt, maar een effect is van de interactie met onze leefomgeving. De schrijver citeert selectief en simplificeert de recente neurosciences zonder zelf zijn veelgebruikte ‘bewustzijn’ verder te definiëren. De ondertitel ‘biologie van het bewustzijn’ kan beter vervangen worden door ‘filosofie van het bewustzijn’. Toch is dit boek met zijn provocerende reflectie een waardevolle bijdrage in de discussie met neurowetenschappers uit de school van Dick Swaab en Victor Lamme. Het leest redelijk gemakkelijk; met noten, een voorwoord van Bert Keizer en citaten van Wittgenstein. Een boek dat tot denken aanzet.
Bespaar portokosten bekijk ook mijn andere advertenties
