Jan Kuitenbrouwer – Heb Ik iets Verkeerds Gezegd?
BC
Eind jaren tachtig sprak Sonja Barend op televisie met de vader van een verstandelijk gehandicapt kind. ‘Het lijdt aan Downsyndroom,’ zei Sonja keurig. ‘Ach Sonja, zeg toch gewoon het is een mongooltje,’ zei de vader. Onlangs sprak Sonja met de moeder van een verstandelijk gehandicapt kind. ‘Het is een mongooltje,’ zei Sonja. ‘Pardon, het lijdt aan Downsyndroom,’ zei de moeder gepikeerd. Sonja had Iets Verkeerds gezegd. Hoe kun je zoiets voorkomen? Wat zijn op dit moment de do’s en don’ts van het publieke debat in Nederland? Welke opvattingen zijn ‘correct’, en welke ‘incorrect’? En welk taalgebruik? Waarom is een ‘mooie meid’ seksistisch en een ‘lieftallig schepsel’ niet? Als het dier gelijk is aan de mens, waarom mag het dier dan jagen en de mens niet? Waarom is Mohammed Rabbae ‘zwart’ en Clarence Seedorf ‘wit’? Beschreef Ku itenbro uwer in Turbotaal hoe je op dat moment behoorde te spreken en in Lijfstijl hoe Ie je moest gedragen, in Heb ik iets verkeerds gezegd? onderzoekt hij hoe je anno nu geacht wordt te denken. Dit vaak satirische getoonzette overzicht van hedendaags politiek correct Nederlands taalgebruik bevat naast een inleiding vijf ongenummerde hoofdstukken, die alle handelen over de tegenwoordige denkbeelden over een bepaald maatschappelijk probleem en over het daarmee samenhangende taalgebruik. Aan de orde komen het feminisme, de allochtonenproblematiek, het racisme, het milieu en de dierenwereld. Net als in andere bekende boeken van Kuitenbrouwer is ook hier weer sprake van een niet al te diepgaand analyseren en becommentariëren van gesprekken uit de media en van zelfbedachte, hedendaagse conversaties in vlot, modieus taalgebruik. De auteur bespreekt de materie in een dermate hoog tempo dat hij niet altijd even makkelijk te volgen is. Dat wordt nog versterkt door d e f anta s ietitels van de (ongenummerde) hoofdstukken en van de (eveneens ongenummerde) paragrafen, alsook door de snelle afwisseling van analyse en taalmateriaal. De alfabetische index verhelpt dat euvel uiteraard niet. Voor wie belangstelling heeft voor het hedendaagse Nederlands en nog niet is uitgekeken op de werkwijze van Kuitenbrouwer.
Bespaar portokosten bekijk ook mijn andere advertenties
